ΔΕΠΥ ενηλίκων και ύπνος: τι δείχνει η έρευνα

Τι είδους προβλήματα ύπνου αναφέρονται

Η ανασκόπηση των Bioulac και Claret-Tournier (2026) αναφέρει συμπτώματα αϋπνίας, υπνηλία την ημέρα, αναπνευστικές διαταραχές ύπνου, σύνδρομο ανήσυχων ποδιών και διαταραχές κιρκάδιου ρυθμού. Οι ίδιοι συγγραφείς συνδέουν τις διαταραχές αυτές με επίδραση στη γνωστική λειτουργία, στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στην ποιότητα ζωής [2].

Η καθυστερημένη φάση ύπνου

Λέγεται έτσι όταν το «εσωτερικό ρολόι» σπρώχνει σταθερά κάποιον να κοιμάται και να ξυπνά πολύ αργότερα από όσο απαιτεί η καθημερινότητα, π.χ. να μην έρχεται ύπνος πριν τις 3 το πρωί ενώ η δουλειά ξεκινά στις 8. Ανασκόπηση των Bijlenga και συν. (2019) αναφέρει ότι η καθυστερημένη φάση ύπνου εμφανίζεται στο 73–78% των παιδιών και ενηλίκων με ΔΕΠΥ [1]. Το ποσοστό προέρχεται από τη συγκεκριμένη ανασκόπηση και δεν αφορά τον γενικό πληθυσμό.

Οι ίδιοι συγγραφείς σημειώνουν ότι η ΔΕΠΥ μπορεί να είναι αιτία ή συνέπεια των διαταραχών ύπνου, ή να υπάρχει κοινό γενετικό και αιτιολογικό υπόστρωμα. Προτείνουν ότι ένα τμήμα των συμπτωμάτων μπορεί να οφείλεται σε χρόνια διαταραχή ύπνου [1]. Πρόκειται για υπόθεση και όχι για καθιερωμένο συμπέρασμα. Ανασκόπηση του 2026 σημειώνει ότι η συννοσηρότητα της καθυστερημένης φάσης ύπνου με ΔΕΠΥ, κατάθλιψη, άγχος και αυτισμό είναι συχνή και μπορεί να επηρεάζει την ανταπόκριση στη θεραπεία [4].

Γιατί έχει σημασία στη διάγνωση

Η κόπωση, η απροσεξία και η ευερεθιστότητα μπορούν να προέρχονται από ελλιπή ύπνο, από ΔΕΠΥ ή από και τα δύο. Γι' αυτό η αξιολόγηση συνήθως περιλαμβάνει ερωτήσεις για τον ύπνο και τα ωράρια. Για τη συνολική διαδικασία δείτε το άρθρο ΔΕΠΥ ενηλίκων στην Ελλάδα: πώς γίνεται η διάγνωση.

Τι αναφέρεται για τη διαχείριση

Οι ανασκοπήσεις αναφέρουν μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις (συνήθειες ύπνου, χρονοθεραπεία, θεραπεία ειδικών διαταραχών ύπνου) και, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαρμακευτικές επιλογές [1][2]. Γαλλικές οδηγίες συναίνεσης αναφέρουν τη μελατονίνη ως πιθανό επικουρικό μέσο σε ΔΕΠΥ με συμπτώματα αϋπνίας [3]. Οποιαδήποτε επιλογή είναι ιατρική απόφαση μετά από αξιολόγηση και δεν αποτελεί οδηγία χρήσης.

Συχνές ερωτήσεις

Η ΔΕΠΥ προκαλεί αϋπνία;

Η σχέση φαίνεται αμφίδρομη και η αιτιότητα δεν έχει ξεκαθαριστεί: ο κακός ύπνος μπορεί να επιδεινώσει συμπτώματα και η ΔΕΠΥ μπορεί να επηρεάσει τη ρύθμιση του ύπνου (Bioulac και Claret-Tournier, 2026· Bijlenga και συν., 2019).

Αν κοιμάμαι πολύ αργά, σημαίνει ότι έχω ΔΕΠΥ;

Όχι. Η καθυστερημένη φάση ύπνου υπάρχει και χωρίς ΔΕΠΥ και χρειάζεται δική της αξιολόγηση. Η διάγνωση ΔΕΠΥ προκύπτει από κλινική συνέντευξη.

Πρέπει να εξεταστεί ο ύπνος κατά τη διάγνωση;

Η κόπωση, η απροσεξία και η ευερεθιστότητα μπορούν να προέρχονται από ελλιπή ύπνο, από ΔΕΠΥ ή από και τα δύο, γι' αυτό η αξιολόγηση συνήθως περιλαμβάνει ερωτήσεις για τον ύπνο. Αν υπάρχει υποψία διαταραχής (π.χ. ροχαλητό, ανήσυχα πόδια), μπορεί να χρειαστεί παραπομπή σε ειδικό ύπνου.

Πηγές

1. Bijlenga D, Vollebregt MA, Kooij JJS, Arns M. The role of the circadian system in the etiology and pathophysiology of ADHD: time to redefine ADHD? Attention Deficit and Hyperactivity Disorders 2019;11(1):5-19. doi:10.1007/s12402-018-0271-z
2. Bioulac S, Claret-Tournier A. Sleep disturbances in Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: State of the art and management. L'Encéphale 2026;52(3S):S51-S56. doi:10.1016/j.encep.2026.04.002
3. Geoffroy PA, Micoulaud Franchi JA, Lopez R, Schroder CM. The use of melatonin in adult psychiatric disorders: Expert recommendations by the French institute of medical research on sleep (SFRMS). L'Encéphale 2019;45(5):413-423. doi:10.1016/j.encep.2019.04.068
4. Micic G, Reynolds AC, Phillips AJK, et al. Understanding delayed sleep-wake phase disorder (DSWPD): Mechanisms, comorbidities, and evolving approaches to diagnosis and treatment. Sleep Medicine Reviews 2026;86:102240. doi:10.1016/j.smrv.2026.102240

Κλείστε αξιολόγηση

Τελευταία ενημέρωση: 6 Οκτωβρίου 2026. Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Μυλωνάς. Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση. Πώς επιμελούμαστε το περιεχόμενο.