ΔΕΠΥ και Έλληνες στην Ελβετία: Καλό Σύστημα, Ακριβό Σύστημα
Η Ελβετία είναι από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου η αξιολόγηση ΔΕΠΥ ενηλίκων γίνεται σχετικά γρήγορα. Το εμπόδιο εδώ δεν είναι ο χρόνος — είναι το κόστος και η γλώσσα.
Πώς λειτουργεί το ελβετικό σύστημα
Τη διάγνωση ΔΕΠΥ σε ενήλικες την κάνουν ψυχίατροι με εξειδίκευση, κλινικοί ψυχολόγοι με εμπειρία σε ενήλικες, ή νευροψυχολόγοι. Επίσημη παραπομπή δεν είναι πάντα υποχρεωτική, αλλά για κάλυψη από την ασφάλιση έχει σημασία ο πάροχος να είναι αναγνωρισμένος.
Η βασική ασφάλιση (Grundversicherung / OKP) καλύπτει την αξιολόγηση όταν γίνεται από αναγνωρισμένο ψυχίατρο ή στο πλαίσιο delegierte Psychotherapie. Ψυχολόγοι χωρίς αναγνώριση απαιτούν συνήθως ιατρική παραπομπή για να καλυφθεί το κόστος.
Στα ιδιωτικά κέντρα, η πλήρης αξιολόγηση κινείται περίπου στα 600–1.200 CHF. Η διαδικασία ολοκληρώνεται τυπικά σε δύο έως έξι εβδομάδες, με μία ή δύο συνεδρίες των 60–90 λεπτών, αν και οι λίστες αναμονής μπορεί να επιμηκύνουν τα χρονοδιαγράμματα.
Μην ξεχνάτε τη franchise: το ετήσιο απαλλασσόμενο ποσό της ασφάλισής σας πληρώνεται πρώτο, οπότε ανάλογα με το επίπεδο που έχετε επιλέξει, η «καλυμμένη» αξιολόγηση μπορεί στην πράξη να πληρωθεί εξ ολοκλήρου από εσάς.
Το γλωσσικό ζήτημα
Η Ελβετία έχει τέσσερις επίσημες γλώσσες και μια πολύ διεθνή αγορά εργασίας. Πολλοί Έλληνες στη Ζυρίχη, τη Βασιλεία ή τη Γενεύη δουλεύουν στα αγγλικά ή στα γερμανικά και έχουν καθημερινότητα σε γλώσσα που δεν είναι η μητρική τους.
Στην ελβετογερμανική περιοχή προστίθεται μια ιδιαιτερότητα: το Schweizerdeutsch της καθημερινότητας διαφέρει αισθητά από τα γερμανικά που ίσως έχετε μάθει. Σε μια συνέντευξη που εξαρτάται από λεπτές αποχρώσεις περιγραφής, αυτό δεν είναι ασήμαντο.
Πού έχει νόημα η ελληνική διαδρομή
- Ως δεύτερη γνώμη πριν από μεγάλη δαπάνη. Όταν η ελβετική αξιολόγηση θα κοστίσει τετραψήφιο ποσό, μια σοβαρή προηγούμενη αξιολόγηση είναι λογικό βήμα.
- Για τη γλώσσα. Η ακρίβεια της περιγραφής μεταφράζεται άμεσα σε ακρίβεια της διάγνωσης.
- Για ψυχοθεραπεία. CBT στα ελληνικά, online, χωρίς αναμονή.
- Όταν επιστρέφετε τακτικά στην Ελλάδα και θέλετε συνέχεια στην παρακολούθηση.
Να το ξεκαθαρίσουμε: τα φάρμακα
Είναι το πιο συχνό σημείο παρεξήγησης, οπότε ας ειπωθεί χωρίς περιστροφές.
Μια ελληνική συνταγή για διεγερτικό δεν εκτελείται σε φαρμακείο της Ελβετίας. Τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ είναι ελεγχόμενες ουσίες και η συνταγογράφησή τους δεσμεύεται από τη νομοθεσία της χώρας όπου εκτελείται. Κανένας γιατρός στην Ελλάδα δεν μπορεί να το παρακάμψει αυτό, και όποιος σας πει το αντίθετο δεν λέει την αλήθεια.
Οι τρεις ρεαλιστικές διαδρομές:
- Γνωμάτευση στα αγγλικά προς τοπικό γιατρό. Η τεκμηριωμένη διαγνωστική γνωμάτευση — με τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν, το ιστορικό και τη διαφορική διάγνωση — διευκολύνει σημαντικά τον γιατρό της Ελβετίας να αναλάβει τη συνταγογράφηση. Δεν τον δεσμεύει· του δίνει έτοιμη τη δουλειά που τον καθυστερεί.
- Συνταγογράφηση όσο βρίσκεστε στην Ελλάδα. Αν επιστρέφετε τακτικά, η αγωγή μπορεί να ρυθμίζεται και να συνταγογραφείται εδώ. Για τη μεταφορά ισχύει το πιστοποιητικό του άρθρου 75 της Σύμβασης Σένγκεν: το εκδίδει ο θεράπων ιατρός, το θεωρεί η αρμόδια υγειονομική αρχή, και καλύπτει ταξίδι έως 30 ημερών — ένα πιστοποιητικό ανά σκεύασμα.
- Θεραπεία χωρίς φάρμακα. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και η εκπαίδευση δεξιοτήτων γίνονται πλήρως online, στα ελληνικά, χωρίς κανένα από τα παραπάνω εμπόδια.
Σημείωση για την Ελβετία: ανήκει στον χώρο Σένγκεν αλλά όχι στην ΕΕ. Το πιστοποιητικό του άρθρου 75 ισχύει για τη μεταφορά, όμως η συνταγογράφηση και η αποζημίωση διέπονται από το ελβετικό δίκαιο και τους κανόνες του ασφαλιστή σας.
Δείτε επίσης: πώς να επιλέξετε ψυχίατρο για ΔΕΠΥ — οι ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε πριν κλείσετε μια ακριβή αξιολόγηση.
Πηγές
Επιστημονικές και θεσμικές πηγές. Οι κανόνες υγειονομικής κάλυψης και οι χρόνοι αναμονής αλλάζουν — επιβεβαιώστε τα τοπικά στοιχεία πριν λάβετε απόφαση.
- Kooij JJS, Bijlenga D, Salerno L, et al. Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD. European Psychiatry 2019;56:14-34. doi:10.1016/j.eurpsy.2018.11.001
- Cortese S, Adamo N, Del Giovane C, et al. Comparative efficacy and tolerability of medications for ADHD in children, adolescents, and adults: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet Psychiatry 2018;5(9):727-738. doi:10.1016/S2215-0366(18)30269-4
Τελευταία ενημέρωση: 24 Αυγούστου 2026