Ψυχίατρος για ΔΕΠΥ: Πώς να Επιλέξετε Σωστά

Η ΔΕΠΥ ενηλίκων υποδιαγνώσκεται στην Ελλάδα για δεκαετίες — και ταυτόχρονα, με την αυξημένη δημοσιότητα του τελευταίου καιρού, υπάρχει και ο αντίστροφος κίνδυνος: βιαστικές, επιφανειακές «διαγνώσεις». Η επιλογή του ειδικού είναι το πιο κρίσιμο βήμα, γιατί μια λανθασμένη διάγνωση — προς οποιαδήποτε κατεύθυνση — κοστίζει χρόνια.

Γιατί χρειάζεται ψυχίατρος

Η ΔΕΠΥ είναι ιατρική διάγνωση με βάση διεθνή κριτήρια (DSM-5). Ο ψυχίατρος είναι ο ειδικός που μπορεί να κάνει τα τέσσερα πράγματα που απαιτεί μια αξιόπιστη αξιολόγηση:

• Να θέσει την ιατρική διάγνωση με βάση κλινικά κριτήρια
• Να ολοκληρώσει τη διαφορική διάγνωση — να ξεχωρίσει τη ΔΕΠΥ από άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, θυρεοειδοπάθειες, ή επιπτώσεις ουσιών
• Να εκτιμήσει τη συννοσηρότητα, που στη ΔΕΠΥ ενηλίκων είναι ο κανόνας παρά η εξαίρεση
• Να συνταγογραφήσει και να παρακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή με ασφάλεια, εφόσον χρειαστεί

Ο ψυχολόγος έχει σημαντικό και συμπληρωματικό ρόλο — στην ψυχοθεραπεία και σε ψυχομετρικές αξιολογήσεις — αλλά δεν θέτει ιατρική διάγνωση ούτε συνταγογραφεί. Ιδανικά οι δύο ρόλοι συνεργάζονται· όταν ο ψυχίατρος έχει και εκπαίδευση στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η φροντίδα μπορεί να είναι ενιαία.

Τι να ρωτήσετε πριν κλείσετε ραντεβού

Πέντε ερωτήσεις που ξεχωρίζουν μια σοβαρή αξιολόγηση:

1. Πόσες συνεδρίες περιλαμβάνει η αξιολόγηση; Μια αξιόπιστη διαγνωστική διαδικασία σπάνια ολοκληρώνεται σε μία συνάντηση.
2. Ποια σταθμισμένα εργαλεία χρησιμοποιείτε; Αναμένετε ονόματα: DIVA-5, ASRS v1.1, κλίμακες για συννοσηρότητα.
3. Θα εξεταστεί το ιστορικό της παιδικής ηλικίας; Χωρίς αυτό, δεν υπάρχει διάγνωση ΔΕΠΥ — είναι νευροαναπτυξιακή κατάσταση εξ ορισμού.
4. Θα λάβω γραπτή γνωμάτευση, και σε ποια γλώσσα; Κρίσιμο αν τη χρειάζεστε για πανεπιστήμιο, εργοδότη ή ιατρό στο εξωτερικό.
5. Πώς οργανώνεται η παρακολούθηση; Η διάγνωση χωρίς πλάνο παρακολούθησης είναι ημιτελής φροντίδα.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Η ΔΕΠΥ ενηλίκων αναγνωρίστηκε κλινικά στην Ελλάδα σχετικά αργά. Πολλοί σημερινοί ενήλικες μεγάλωσαν σε μια εποχή που η ΔΕΠΥ θεωρούνταν «θέμα των παιδιών» — και έτσι έφτασαν στα 30, 40 ή 50 τους με χρόνια εξάντληση, χαμηλή αυτοεκτίμηση και μια σειρά λανθασμένων ή ελλιπών εξηγήσεων για τις δυσκολίες τους. Ταυτόχρονα, οι ειδικοί με συστηματική εξειδίκευση στη ΔΕΠΥ ενηλίκων παραμένουν σχετικά λίγοι, ιδίως εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

Η θετική εξέλιξη: η online αξιολόγηση καταργεί τη γεωγραφία. Ένας ενήλικας στην Κρήτη, στη Ρόδο ή στη Φρανκφούρτη έχει σήμερα πρόσβαση στον ίδιο ειδικό.

Αν ζείτε στο εξωτερικό

Για τους Έλληνες της διασποράς προστίθενται δύο επιπλέον παράγοντες. Ο πρώτος είναι ο χρόνος: οι λίστες αναμονής για αξιολόγηση ΔΕΠΥ στα δημόσια συστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ολλανδίας ή της Γερμανίας συχνά ξεπερνούν το έτος. Ο δεύτερος είναι η γλώσσα: η ψυχιατρική αξιολόγηση στηρίζεται στη λεπτομέρεια της έκφρασης, και η περιγραφή του πώς λειτουργεί το μυαλό σας σε δεύτερη γλώσσα χάνει αποχρώσεις που έχουν διαγνωστική σημασία.

Γι' αυτό η online αξιολόγηση στα ελληνικά δεν είναι συμβιβασμός — για αυτό το κοινό είναι συχνά η ακριβέστερη επιλογή.

Ο Δρ. Γεώργιος Μυλωνάς

Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής με άδεια ασκήσεως 054/29.01.2024, με ιατρική εκπαίδευση και κλινική εμπειρία σε Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο:

• MD, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
• MSc Νευροεπιστήμες & Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα, ΑΠΘ
• Ειδικευόμενος Ψυχίατρος (CT1-equivalent), Fountain Way Hospital, Salisbury, Ηνωμένο Βασίλειο
• Μετεκπαίδευση στην Ψυχιατρική — Chelsea & Westminster Hospital, Λονδίνο
• Ειδίκευση στην Ψυχιατρική — ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης
• Εξειδικευμένη εκπαίδευση στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT)
• Επιμελητής Ψυχιατρικής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας (2021–2023)
• Εγγεγραμμένος στο General Medical Council (GMC) του Ηνωμένου Βασιλείου από το 2014
• Μέλος Ιατρικού Συλλόγου Τρικάλων

Η αξιολόγηση ΔΕΠΥ είναι εξατομικευμένη και ολοκληρώνεται συνήθως σε δύο συνεδρίες (130€ ανά συνεδρία), με χρήση σταθμισμένων εργαλείων και γραπτή γνωμάτευση στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Πλήρες βιογραφικό.