ΔΕΠΥ και Έλληνες στη Βρετανία: Οι Λίστες, οι Επιλογές, η Αλήθεια
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το πιο γνωστό πρόβλημα αναμονής για ΔΕΠΥ ενηλίκων στην Ευρώπη. Έχει όμως και μηχανισμούς που οι περισσότεροι ασθενείς αγνοούν. Αυτή η σελίδα εξηγεί και τα δύο — και πού ακριβώς χωράει μια αξιολόγηση στα ελληνικά.
Μια διευκρίνιση για την ιδιότητά μου — διαβάστε την
Εκπαιδεύτηκα κλινικά στο Ηνωμένο Βασίλειο: Fountain Way Hospital στο Salisbury και μετεκπαίδευση στο Chelsea & Westminster Hospital στο Λονδίνο. Γνωρίζω το NHS από μέσα.
Είμαι επίσης εγγεγραμμένος στο μητρώο του General Medical Council (GMC) από το 2014, αλλά χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος (registered without a licence to practise). Αυτό είναι σημαντική διάκριση και θέλω να είναι απόλυτα σαφής:
- Δεν ασκώ ιατρική στο Ηνωμένο Βασίλειο, ούτε επιτόπου ούτε εξ αποστάσεως.
- Δεν συνταγογραφώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και δεν μπορώ να το κάνω.
- Δεν είμαι NHS πάροχος και δεν εντάσσομαι σε καμία διαδρομή του NHS, ούτε στο Right to Choose.
- Ασκώ ιατρική αποκλειστικά βάσει της ελληνικής μου άδειας (054/29.01.2024).
Τι σημαίνει τότε πρακτικά για εσάς; Ότι γνωρίζω πώς σκέφτεται ο GP σας, τι δέχεται και τι απορρίπτει ένα βρετανικό ιατρείο, και τι πρέπει να περιέχει μια γνωμάτευση για να ληφθεί σοβαρά υπόψη — επειδή έχω δουλέψει μέσα σε αυτό το σύστημα. Είναι γνώση του πλαισίου, όχι δικαίωμα άσκησης.
Αν κάποιος σας υποσχεθεί ελληνική συνταγή εκτελέσιμη στο Ηνωμένο Βασίλειο ή «πρόσβαση στο NHS» μέσω ιδιωτικής online αξιολόγησης, δεν σας λέει την αλήθεια.
Οι τρεις διαδρομές στο Ηνωμένο Βασίλειο
1. NHS, κανονική παραπομπή
Δωρεάν, αλλά οι αναμονές για αξιολόγηση ΔΕΠΥ ενηλίκων είναι από τις μεγαλύτερες του συστήματος και σε αρκετές περιοχές μετρώνται σε έτη. Διαφέρουν έντονα ανά ICB, οπότε ο μόνος αξιόπιστος αριθμός είναι αυτός της δικής σας περιοχής.
2. Right to Choose
Ο μηχανισμός που αγνοούν οι περισσότεροι. Στην Αγγλία, αν ο GP σας συμφωνήσει ότι η παραπομπή είναι κλινικά ενδεδειγμένη, έχετε δικαίωμα να επιλέξετε εσείς τον πάροχο — αρκεί να έχει σύμβαση με το NHS. Όπως το διατυπώνει το ADHD UK: ο γιατρός γράφει το γράμμα, εσείς γράφετε τον φάκελο.
Περιορισμοί που πρέπει να ξέρετε: ισχύει μόνο στην Αγγλία, όχι σε Σκωτία, Ουαλία ή Βόρεια Ιρλανδία. Δεν ισχύει αν λαμβάνετε ήδη φροντίδα ψυχικής υγείας για την ίδια πάθηση. Και αρκετές περιοχές έχουν επιβάλει περιορισμούς που οργανώσεις ασθενών αμφισβητούν.
3. Ιδιωτικά
Γρήγορο και ακριβό. Το κρίσιμο σημείο εδώ λέγεται shared care agreement: για να συνεχίσει ο GP τη συνταγογράφηση μετά από ιδιωτική διάγνωση, πρέπει να αποδεχθεί τέτοια συμφωνία. Πολλές πρακτικές πλέον αρνούνται. Αν σας αρνηθούν, μένετε με ιδιωτικό κόστος συνταγών επ᾽ αόριστον.
Πού χωράει μια αξιολόγηση στα ελληνικά
Δεν αντικαθιστά καμία από τις τρεις. Έχει νόημα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
- Όσο περιμένετε. Δύο συνεδρίες σας λένε αν πρόκειται όντως για ΔΕΠΥ. Αν όχι — και συχνά δεν είναι — γλιτώνετε δύο χρόνια αναμονής για λάθος πράγμα.
- Πριν πληρώσετε ιδιωτικά. Μια σοβαρή αξιολόγηση πριν από μια πολύ ακριβότερη βρετανική αξιολόγηση είναι λογική οικονομία.
- Για τη γλώσσα. Η διαγνωστική συνέντευξη ζητά περιγραφή της παιδικής σας ηλικίας. Αυτή έγινε στα ελληνικά, σε ελληνικό σχολείο.
- Για ψυχοθεραπεία. CBT στη μητρική σας γλώσσα, χωρίς λίστα αναμονής.
Να το ξεκαθαρίσουμε: τα φάρμακα
Είναι το πιο συχνό σημείο παρεξήγησης, οπότε ας ειπωθεί χωρίς περιστροφές.
Μια ελληνική συνταγή για διεγερτικό δεν εκτελείται σε φαρμακείο του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ είναι ελεγχόμενες ουσίες και η συνταγογράφησή τους δεσμεύεται από τη νομοθεσία της χώρας όπου εκτελείται. Κανένας γιατρός στην Ελλάδα δεν μπορεί να το παρακάμψει αυτό, και όποιος σας πει το αντίθετο δεν λέει την αλήθεια.
Οι τρεις ρεαλιστικές διαδρομές:
- Γνωμάτευση στα αγγλικά προς τοπικό γιατρό. Η τεκμηριωμένη διαγνωστική γνωμάτευση — με τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν, το ιστορικό και τη διαφορική διάγνωση — διευκολύνει σημαντικά τον γιατρό του Ηνωμένου Βασιλείου να αναλάβει τη συνταγογράφηση. Δεν τον δεσμεύει· του δίνει έτοιμη τη δουλειά που τον καθυστερεί.
- Συνταγογράφηση όσο βρίσκεστε στην Ελλάδα. Αν επιστρέφετε τακτικά, η αγωγή μπορεί να ρυθμίζεται και να συνταγογραφείται εδώ. Για τη μεταφορά ισχύει το πιστοποιητικό του άρθρου 75 της Σύμβασης Σένγκεν: το εκδίδει ο θεράπων ιατρός, το θεωρεί η αρμόδια υγειονομική αρχή, και καλύπτει ταξίδι έως 30 ημερών — ένα πιστοποιητικό ανά σκεύασμα.
- Θεραπεία χωρίς φάρμακα. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και η εκπαίδευση δεξιοτήτων γίνονται πλήρως online, στα ελληνικά, χωρίς κανένα από τα παραπάνω εμπόδια.
Προσοχή σε ένα σημείο ειδικά για το Ηνωμένο Βασίλειο: δεν ανήκει πλέον στον χώρο Σένγκεν. Το πιστοποιητικό του άρθρου 75 δεν καλύπτει την είσοδο εκεί. Για μεταφορά ελεγχόμενων φαρμάκων προς το Ηνωμένο Βασίλειο ισχύουν οι βρετανικοί κανόνες — επιβεβαιώστε τους στην επίσημη κυβερνητική ενημέρωση πριν ταξιδέψετε.
Δείτε επίσης: ΔΕΠΥ και σπουδές — για φοιτητές σε βρετανικά πανεπιστήμια και τις διευκολύνσεις που δικαιούνται με ιατρική τεκμηρίωση.
Πηγές
Επιστημονικές και θεσμικές πηγές. Οι κανόνες υγειονομικής κάλυψης και οι χρόνοι αναμονής αλλάζουν — επιβεβαιώστε τα τοπικά στοιχεία πριν λάβετε απόφαση.
- Kooij JJS, Bijlenga D, Salerno L, et al. Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD. European Psychiatry 2019;56:14-34. doi:10.1016/j.eurpsy.2018.11.001
- Cortese S, Adamo N, Del Giovane C, et al. Comparative efficacy and tolerability of medications for ADHD in children, adolescents, and adults: a systematic review and network meta-analysis. The Lancet Psychiatry 2018;5(9):727-738. doi:10.1016/S2215-0366(18)30269-4
- ADHD UK — NHS Right to Choose (προϋποθέσεις, γεωγραφική εμβέλεια, περιορισμοί).
Τελευταία ενημέρωση: 24 Αυγούστου 2026