DIVA-5 και ερωτηματολόγια για ΔΕΠΥ ενηλίκων: τι δείχνει η έρευνα

Γιατί η αξιολόγηση είναι ζήτημα ποιότητας

Η Ευρωπαϊκή Συναινετική Δήλωση (Kooij και συν., 2018), που συντάχθηκε με τη συμβολή 63 ειδικών, αναφέρει ότι η ΔΕΠΥ υποδιαγιγνώσκεται και υποθεραπεύεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για προσυμπτωματικό έλεγχο και διάγνωση στους ενήλικες [1]. Για το πώς γίνεται η αξιολόγηση στην πράξη, δείτε το άρθρο ΔΕΠΥ ενηλίκων στην Ελλάδα: πώς γίνεται η διάγνωση.

Τι περιλαμβάνει συνήθως η διαγνωστική αξιολόγηση

• Λεπτομερές ιστορικό: συμπτώματα απροσεξίας και υπερκινητικότητας/παρορμητικότητας στην ενήλικη ζωή και, αναδρομικά, στην παιδική ηλικία.
• Λειτουργική επίπτωση: εργασία, σπουδές, σχέσεις, καθημερινή οργάνωση.
• Συνυπάρχουσες και διαφοροδιαγνωστικές καταστάσεις: για παράδειγμα άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου, χρήση ουσιών.
• Δομημένη ή ημιδομημένη συνέντευξη, όπως η DIVA-5.

Η συνέντευξη DIVA-5

Η DIVA (Diagnostic Interview for ADHD in Adults) είναι ημιδομημένη συνέντευξη που βασίζεται στα κριτήρια του DSM. Δημοσιευμένες μελέτες επικύρωσης:

• Κορεατική έκδοση DIVA-5: 279 συμμετέχοντες από εννέα ψυχιατρικά εξωτερικά ιατρεία. Ακρίβεια 92%, ευαισθησία 91,30%, ειδικότητα 93,62%, σε σύγκριση με τη διάγνωση δύο ψυχιάτρων [2].
• DIVA 2.0: 40 εξωτερικοί ασθενείς, συμφωνία 100% με τη συνέντευξη CAADID. Ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων περιορίζει τη γενίκευση [3].
• Ιταλική έκδοση DIVA-5: 132 άτομα. Οι συγγραφείς κατέληξαν ότι είναι έγκυρο και αξιόπιστο εργαλείο· σημείωσαν υψηλότερη ευαισθησία για απροσεξία στην ενήλικη ζωή και υψηλότερη ειδικότητα για υπερκινητικότητα/παρορμητικότητα στην παιδική ηλικία [4].

Τα ερωτηματολόγια (π.χ. ASRS v1.1) και τα όριά τους

Η σύντομη εκδοχή 6 ερωτήσεων του ASRS έχει στη μελέτη των Kessler και συν. ειδικότητα 99,5% και ευαισθησία 68,7% [5]. Αυτό σημαίνει ότι ένα θετικό αποτέλεσμα είναι ενδεικτικό, ενώ ένα αρνητικό δεν αποκλείει τη διάγνωση.

Η μελέτη σε 404 ενήλικες με εξάρτηση από το αλκοόλ έδειξε ότι με τα συνήθη όρια το ASRS είχε ευαισθησία 57,1% και η CAARS-S-SR 70,6%, με ένδειξη υποαναφοράς συμπτωμάτων. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι ένα αρνητικό αποτέλεσμα προσυμπτωματικού ελέγχου δεν σημαίνει απαραίτητα απουσία ΔΕΠΥ [6].

Σε πληθυσμιακό δείγμα ηλικίας 60–94 ετών, εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου είχε ευαισθησία 0,80 και ειδικότητα 0,77, αλλά θετική προγνωστική αξία 0,13 [7]. Με απλά λόγια, μόνο ένα μικρό ποσοστό των θετικών αποτελεσμάτων αντιστοιχούσε σε επιβεβαιωμένη διάγνωση.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Ένα ερωτηματολόγιο μπορεί να βοηθήσει να αποφασίσει κάποιος αν αξίζει να ζητήσει αξιολόγηση. Η διάγνωση προκύπτει από την κλινική συνέντευξη και την εξέταση του συνολικού ιστορικού. Το ADHD test (ASRS) του depy.eu έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι η συνέντευξη DIVA-5;

Η DIVA-5 είναι ημιδομημένη διαγνωστική συνέντευξη για τη ΔΕΠΥ στους ενήλικες, που βασίζεται στα κριτήρια του DSM-5. Στην κορεατική μελέτη επικύρωσης με 279 συμμετέχοντες έδειξε ακρίβεια 92%, ευαισθησία 91,30% και ειδικότητα 93,62%, σε σύγκριση με τη διάγνωση δύο ψυχιάτρων (Hong και συν., 2020).

Αρκεί ένα ερωτηματολόγιο για τη διάγνωση ΔΕΠΥ;

Όχι. Τα ερωτηματολόγια, όπως το ASRS, χρησιμεύουν ως προσυμπτωματικός έλεγχος. Η διάγνωση προκύπτει από την κλινική συνέντευξη, το ιστορικό από την παιδική ηλικία και τη διερεύνηση άλλων καταστάσεων που μπορεί να μοιάζουν ή να συνυπάρχουν.

Ένα αρνητικό αποτέλεσμα στο ASRS αποκλείει τη ΔΕΠΥ;

Όχι απαραίτητα. Η σύντομη εκδοχή 6 ερωτήσεων έχει στη μελέτη των Kessler και συν. (2005) ευαισθησία 68,7% και ειδικότητα 99,5%, άρα ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει τη διάγνωση. Σε ενήλικες με εξάρτηση από το αλκοόλ, η ευαισθησία του ASRS με τα συνήθη όρια ήταν 57,1% (Luderer και συν., 2018).

Πηγές

1. Kooij JJS, Bijlenga D, Salerno L, et al. Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD. European Psychiatry 2019;56:14-34. doi:10.1016/j.eurpsy.2018.11.001
2. Hong M, Kooij JJS, Kim B, et al. Validity of the Korean Version of DIVA-5: A Semi-Structured Diagnostic Interview for Adult ADHD. Neuropsychiatric Disease and Treatment 2020;16:2371-2376. doi:10.2147/NDT.S262995
3. Ramos-Quiroga JA, Nasillo V, Richarte V, et al. Criteria and Concurrent Validity of DIVA 2.0: A Semi-Structured Diagnostic Interview for Adult ADHD. Journal of Attention Disorders 2019;23(10):1126-1135. doi:10.1177/1087054716646451
4. Di Lorenzo R, Latella E, Gualtieri F, et al. Validity of the Italian Version of DIVA-5: Semi-Structured Diagnostic Interview for Adult ADHD Based on the DSM-5 Criteria. Healthcare 2025;13(3):244. doi:10.3390/healthcare13030244
5. Kessler RC, Adler L, Ames M, et al. The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): a short screening scale for use in the general population. Psychological Medicine 2005;35(2):245-256. doi:10.1017/S0033291704002892
6. Luderer M, Kaplan-Wickel N, Richter A, et al. Screening for adult attention-deficit/hyperactivity disorder in alcohol dependent patients: Underreporting of ADHD symptoms in self-report scales. Drug and Alcohol Dependence 2019;195:52-58. doi:10.1016/j.drugalcdep.2018.11.020
7. Semeijn EJ, Michielsen M, Comijs HC, et al. Criterion validity of an Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) screening list for screening ADHD in older adults aged 60-94 years. American Journal of Geriatric Psychiatry 2013;21(7):631-635. doi:10.1016/j.jagp.2012.08.003

Κλείστε αξιολόγηση

Τελευταία ενημέρωση: 6 Οκτωβρίου 2026. Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Μυλωνάς. Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση. Πώς επιμελούμαστε το περιεχόμενο.